A- A A+

SLA

SLA - Stwardnienie zanikowe boczne
(łac. sclerosis lateralis amyotrophica), jest postępującą, neurologiczną chorobą, która prowadzi do niszczenia pewnej specyficznej grupy komórek nerwowych (motoneuronów) odpowiedzialnych za pracę naszych mięśni. W czasie rozwoju choroby dochodzi do powolnego, ale systematycznego pogarszania się sprawności ruchowej, a w późniejszych etapach nawet do całkowitego paraliżu i ostatecznie śmierci poprzez zatrzymanie pracy mięśni oddechowych.
 SLA jest najpoważniejszą chorobą neuronu ruchowego, ponieważ w każdym przypadku kończy się śmiercią. Wiąże się ona ze zwyrodnieniem nerwów ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego), odpowiadających za kontrolę pracy mięśni.
SLA jest chorobą, w której powoli zwyrodnieniu ulegają komórki nerwowe w rogach przednich rdzenia kręgowego oraz kory mózgowej (motoneurony alfa). Komórki te kontrolują ruchy mięśni i w związku z tym to właśnie mięśnie atakowane są przez SLA.
Jest to choroba rzadka – odnotowuje się jeden nowy przypadek rocznie na ok. 100 000 mieszkańców krajów zachodnich. Przyczyna SLA jest nieznana, jednakże niewielki odsetek zachorowań to przypadki dziedziczne.
SLA częściej występuję u mężczyzn niż u kobiet; SLA atakuje głównie ludzi w V i VI dekadzie życia a średnio chorzy w momencie zdiagnozowania mają 55 lat, nie oznacza to jednak, że chorymi nie mogą być osoby starsze albo młodsze, czasem nawet w wieku kilkunastu lat. Średni czas trwania choroby wynosi około 2,5 roku od momentu postawienia diagnozy. Jednak należy pamiętać, że SLA w swoim przebiegu jest chorobą bardzo indywidualną, więc tzw. okres przeżycia może wahać się w bardzo szerokich granicach. Ponad 1/4 chorych przeżywa więcej niż 5 lat, w tym wielu powyżej 10 lat (około 5%).

Objawy SLA
•    Wynikiem degeneracji nerwów jest obniżona siła mięśni i ich zanik. Zazwyczaj pierwsze objawy w postaci osłabienia pojawiają się w mięśniach dłoni, przedramion lub nóg. Trudności w pisaniu to także pierwszy objaw choroby.
•    Zaburzenia połykania lub mowy spowodowane osłabieniem mięśni szyi, gardła oraz języka.
•    Skurcze i bóle mięśni.
•    Objawy postępują stopniowo i z czasem paraliż dotyka coraz większych partii mięśni. W dalszych etapach choroby upośledzeniu ulega także oddychanie, a ostatnim narządem atakowanym przez SLA są często oczy.

Diagnoza SLA
Nie istnieje jedna metoda pozwalająca na wykrywanie chorób neuronu ruchowego takich jak SLA. Diagnozę stawia się zazwyczaj na podstawie obrazu klinicznego i przebiegu choroby. Ponadto niezbędne jest wykonanie badania przewodnictwa nerwowego (EMG) oraz badań obrazowych mózgu i rdzenia kręgowego.

Leczenie i perspektywy
Nie ma metody prowadzącej do wyleczenia SLA. Ważną rolę odgrywa zatem leczenie objawowe oraz fizykoterapia. Niektóre leki mogą opóźnić rozwój choroby jednak go nie zatrzymają. Obecnie trwają próby kliniczne nad wykorzystaniem komórek macierzystych w terapii pacjentów chorych na SLA.