A- A A+

SM

Stwardnienie rozsiane - z łaciny "sclerosis multiplex" to często występująca choroba o powolnym rozwoju i długoletnim przebiegu. W wielu przypadkach jest śmiertelna; niekiedy postęp choroby jest bardzo szybki i prowadzi do śmierci nawet w ciągu kilku miesięcy. W innych przypadkach, choroba ta ma lekki przebieg i w większym stopniu nie zakłóca ich normalnego życia czy pracy zawodowej.
Stwardnienie rozsiane jest jedną z najczęstszych przewlekłych i nieuleczalnych chorób neurologicznych, która na ogół diagnozowana jest między 20-ym a 40-ym rokiem życia. Z łaciny "sclerosis" oznacza "stwardnienie", którego ogniska widoczne są w badaniu mózgu chorego, "multiplex" - rozsiane, gdyż ogniska te mogą pojawić się w wielu miejscach mózgu.
SM jest chorobą autoimmunologiczną. Oznacza to, że układ odpornościowy organizmu atakuje swoją własną tkankę w błędnym przekonaniu, iż jest to obce ciało. W przypadku SM system immunologiczny atakuje mielinę, czyli substancję otaczającą komórki nerwowe w mózgu i rdzeniu kręgowym.
Aby zrozumieć, co dzieje się z organizmem chorego na SM, wystarczy wyobrazić sobie swój organizm jako obwód elektryczny z mózgiem i rdzeniem kręgowym jako źródłem mocy oraz kończynami i resztą organizmu jako oświetleniem, komputerami itp. Nerwy to kable elektryczne łączące całość obwodu, a mielina jest izolacją tych kabli. Jeśli izolacja ulega zniszczeniu, układ przestaje działać, działa wadliwie, może dojść do spięcia. Podobnie dzieje się w SM: uszkodzenia osłonki mielinowej wokół nerwów powodują częściowe lub całkowite przerwanie przewodzenia impulsów nerwowych, co skutkuje upośledzeniem danej funkcji lub jej utratą.
Mimo iż wciąż nieuleczalne, SM nie zagraża bezpośrednio życiu. Większość chorych żyje równie długo, jak osoby zdrowe. Podobnie jak cukrzyca, uznawane jest za stan chroniczny. Oznacza to, że gdy zachorujesz będziesz mieć SM do końca życia, jednak nie zarazisz nim nikogo ani nie przekażesz go potomstwu.

Co to jest stwardnienie rozsiane
Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego, której przyczyna pozostaje do tej pory niewyjaśniona. Obecnie uważa się, że choroba jest wywoływana przez procesy autoimmunizacyjne (tj. Takie gdzie reakcja odpornościowa organizmu jest skierowana przeciwko własnym tkankom, w przypadku SM przeciwko osłonce mielinowej włókien nerwowych). Przyjmuje się, że procesy autoimmunizacyjne są wywołane przez utajone, nawet przez wiele lat zakażenie wirusowe, które jest czynnikiem spustowym dla tych procesów. Skutkiem tych procesów zaburzeń w układzie odpornościowym jest tworzenie ognisk demielinizacji czyli uszkodzenia osłonki mielinowej( tzw. Plak) w obrębie mózgu i rdzenia kręgowego. Osłonka mielinowa jest strukturą zapewniającą bardzo szybkie przewodzenie impulsów wzdłuż włókien nerowych co warunkuje prawidłowe funkcjonowanie i reagowanie mózgu i rdzenia. W ognisku demielinizacji (plaka demielinizacyjna) na początku dominuje odczyn zapalny, który powoduje zwolnienie szybkości przewodzenia i może powodować pojawienie się objawów neurologicznych. Plaki, które możemy oglądać w badaniu rezonansu magnetycznego mogą być rozmieszczone w różnych częściach mózgu i rdzenia kręgowego i z czasem trwania choroby ilośc ich przybywa.

Najczęstsze objawy SM
Objawy stwardnienia rozisanego możemy podzielić na te związane z uszkodzeniem osłonki mielinowej i te związane z uwalnianiem aktywnych biologicznie białek i wolnych rodników. Objawy związane z uszkodzeniem osłonki mielinowej to najczęściej:

1. Zapalenie nerwu wzrokowego
2. Podwójne widzenie wywołane zaburzeniami ruchów gałek ocznych,
3. Osłabienie kończyn( niedowład) jednej, dwóch lub więcej
4. Niezborność ruchów i problemy z równowagą
5. Osłabienie czucia na kończynach i tułowiu,
6. Zaburzenia w oddawaniu moczu i kału

Objawy związane z uwalnianiem aktywnych białek i wolnych rodników to najczęściej:
•    Zespół zmęczenia
•    Zaburzenia nastroju
•    Zaburzenia funkcji poznawczych

Co to jest rzut choroby
Występowanie rzutów jest najbardziej charakterystycznym przebiegiem klinicznym SM. Rzutem stwardnienia rozsianego nazywamy wystąpienie nowych objawów neurologicznych bądź nasilenie istniejących objawów,. O rzucie choroby mówimy wówczas ,gdy wymienione objawy neurologiczne utrzymują się powyżej 24 godzin bez objawów gorączki, infekcji czy dużego stresu. Początek objawów jest ostry lub podostry. Największe nasilenie objawów występuje w ciągu kilku dni czasem tygodni, po którym następuje remisja- całkowite lub częściowe ustąpienie objawów.

Rozpoznanie
Rozpoznanie choroby jest rozpoznaniem klinicznym tj. takim które uwzględnia objawy kliniczne, czas ich pojawiania się oraz wyniki badań dodatkowych. Aktualnie opiera się ono na tzw. Kryteriach McDonalda . Opierają one rozpoznanie na kryterium czasu – tzn. Pojawianiu się rzutów w różnym czasie i kritérium przestrzeni tzn. Występowaniu objawów neurologicznych( rzutów) i zmian demielinizacyjnych w badaniu rezonansu w różnych miejscach mózgu i rdzenia kręgowego. Dawniej aby rozpoznać klinicznie pewne stwardnienie rozsiane musiały wystąpić dwa rzuty choroby z dwóch różnych ognisk. Np. Zapalenie nerwu wzrokowego i osłabienie kk dolnych w różnym czasie. Obecnie dążymy do jak najwcześniejszego postawienia rozpoznania- już po pierwszym rzucie choroby. Wykorzystujemy do tego badanie rezonansu magnetycznego z kontrastem, gdyż musimy wykazać pojawienie się nowych zmian w rezonansie magnetycznym bądź wzmocnienie kontrastowe , które świadczy o różnoczasowej aktywności procesu chorobowego w mózgu. Proces postawienia rozpoznania może być opóźniony gdy po pierwszym rzucie nie pojawiają się zarówno nowe objawy jak i nowe zmiany w badaniu rezonansu.
Postawienie rozpoznania wymaga także przeprowadzenia tzw. Diagnostyki różnicowej tj. wykluczenie innych chorób, które mogą być przyczyną występujących objawów jak i zmian w badaniach dodatkowych.

http://www.ptsr.org.pl/pl/
http://www.centrumterapiism.pl/sm.html